Bài 1: Cổ phiếu – Món hàng hấp dẫn trên sàn chứng khoán

0
26
cổ phiếu

Loạt bài Chứng khoán/ cổ phiếu này sẽ mô tả ngắn gọn, súc tích về 6 nội dung sau đây:

  1. CỔ PHIẾU: MÓN HÀNG HẤP DẪN TRÊN SÀN CHỨNG KHOÁN
  2. GIÁ CỔ PHIẾU: ĐIỆU NHẢY CUỐN HÚT DÂN CHƠI.
  3. SÀN CHỨNG KHOÁN: SÂN CHƠI CÓ LUẬT.
  4. CÔNG TY CHỨNG KHOÁN: NGƯỜI CỔ VŨ NHIỆT TÌNH.
  5. NHÀ ĐẦU TƯ CÁ NHÂN: TAY CHƠI HĂM HỞ
  6. ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN: CHƠI TRÒ HÊN XUI HAY TÍCH LŨY TÀI CHÍNH.

Nội dung đầu tiên: CỔ PHIẾU – MÓN HÀNG HẤP DẪN TRÊN SÀN CHỨNG KHOÁN

Doanh nghiệp nếu kinh doanh tốt, đạt đủ độ lớn về vốn cổ phần, đạt đủ các tiêu chí yêu cầu của Ủy Ban Chứng khoán sẽ được phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng và niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán. Tiếng Anh gọi là Initial Public Offering, viết tắt là IPO.

Để phát hành cổ phiếu ra công chúng, doanh nghiệp chia vốn cổ phần ra thành những cổ phần nhỏ có mệnh giá 10,000 đồng. Khi cổ phiếu được niêm yết lên sàn chứng khoán thì cổ phiếu biết thành thành 1 tài sản, hay một món hàng có giá trị, được các nhà đầu tư trên sàn chứng khoán mua qua bán lại trên sàn chứng khoán. (Các bạn đọc thêm bài Doanh nghiệp, Cổ phần, Cổ phiếu và Thị trường Chứng khoán để hiểu rõ thêm nội dung này).

Ngoài cổ phiếu, chứng khoán còn bao gồm những loại tài sản khác như trái phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư; chứng quyền, chứng khoán phái sinh và các loại chứng khoán khác. (Các bạn đọc các bài “Trái phiếu, giấy vay nợ của doang nghiệp”, “Chứng chỉ quỹ đầu tư là gì. Tại sao nhà đầu tư cá nhân không chuyên nên mua chứng chỉ quỹ ” và “Chứng khoán phái sinh – phòng ngừa rủi ro hay đầu cơ” để hiểu rõ thêm về những nội dung này)

Trong các loại chứng khoán, thì cổ phiếu thuộc loại chứng khoán cơ sở, là loại tài sản được giao dịch nhiều nhất tại các sàn chứng khoán.

GIÁ CỔ PHIẾU: ĐIỆU NHẢY CUỐN HÚT DÂN CHƠI.

Mỗi doanh nghiệp đều có giá trị nội tại, và giá trị phụ thuộc vào những dòng tiền lợi nhuận mà doanh nghiệp đó làm ra được trong tương lai. Các bạn đọc bài “Cách tính giá trị 1 tài sản”, “Cách tính giá trị nội tại của doanh nghiệp” để hiểu rõ về cách tính giá trị nội tại.

Lấy giá trị nội tại của doanh nghiệp trừ đi nợ vay của doanh nghiệp, chúng ta sẽ có giá trị nội tại của doanh nghiệp dành cho cổ đông. Lấy con số này chia cho số cổ phần của doanh nghiệp, chúng ta sẽ có giá trị nội tại của cổ phiếu.

Còn giá cổ phiếu là giá do nhà đầu tư đang mua bán trên sàn chứng khoán. Về cơ bản thì giá cổ phiếu sẽ thể hiện giá trị nội tại của cổ phiếu.

Trong thực tế thì giá trị nội tại, phản ảnh tình hình kinh doanh thực tế và tiềm năng của doanh nghiệp, nên chỉ khi nào doanh nghiệp có kết quả hay kỳ vọng có kết quả kinh doanh vượt ngoài dự đoán thì nó mới tăng hay giảm mạnh. Bình thường thì giá trị nội tại không thay đổi nhiều. Nó lên hay xuống với nhịp điệu khá chậm.

Nhưng giá cổ phiếu thì lại khác. Có khi nó cũng thay đổi chầm chậm, nhảy slow như giá trị nội tại. Nhưng rất nhiều khi vì những yếu tố sau: tin tức kinh tế vĩ mô, tin tức rò rỉ từ doanh nghiệp, tin đồn thổi, tin làm giá, tâm lý quá lạc quan, quá bi qua của nhà đầu tư mà giá cổ phiếu “nhảy lambada”. Lên và xuống như thủy triều. (Các bạn đọc thêm bài “Sự tương quan giữa giá trị nội tại và thị giá của cổ phiếu” để hiểu rõ hơn về nội dung này.)

Ví dụ giá trị nội tại của cổ phiếu ABC được dự tính bởi các chuyên gia bởi người hiểu doanh nghiệp ở mức 30,000 – 40,000 VNĐ/Cổ phần. Đó còn gọi là mức giá hợp lý để sở hữu doanh nghiệp. Nhưng vì những yếu tố nói trên, giá cổ phiếu có thể xuống thấp đến mức 12,000 VNĐ/Cổ phần và có thể lên cao đến mức 85,000 VNĐ/cổ phần.

Chính sự lên xuống này đã làm cho cổ phiếu trở thành một loại tài sản rất cuốn hút với nhà đầu tư ngắn hạn, mà tôi gọi vui là dân chơi. Đa số dân chơi đều nghĩ rằng họ nắm được nhịp nhảy của giá cổ phiếu. Vào đúng cơn sóng, mua thấp rồi bán cao, họ sẽ mau giàu.

SÀN CHỨNG KHOÁN: SÂN CHƠI CÓ LUẬT.

Theo Wiki, sàn chứng khoán có nguồn gốc từ những mua bán trao đổi, gia dịch nợ tại Pháp, thế kỷ 12. Năm 1962 được xem là năm chính thức ra đời của Sàn chứng khoán. Năm đó, Công ty Đông Ấn Hà Lan phát hành những cổ phần đầu tiên trên Sàn giao dịch chứng khoán Amsterdam.

Tên tiếng Anh của Sàn Chứng khoán là Stock Exchange hoặc Security Exchange, dịch sát nghĩa là Nơi trao đổi Chứng khoán. Việt Nam dịch chữ Exchange (Nơi trao đổi) thành chữ Sàn, rất hay. Chũ Sàn nghe sang, cao cấp hơn chợ, và cũng hàm ý đây là nơi có luật lệ, có giám sát.
Trước đây, sàn chứng khoán cho phép người mua và người bán giao dịch cổ phiếu được niêm yết trên sàn thông qua các nhà môi giới được cấp phép. Tuy nhiên hiện nay, hầu hết các thị trường đều hoạt động và giao dịch trực tuyến với sự hỗ trợ của máy tính.
Sàn giao dịch chứng khoán có hai vai trò Sàn giao dịch chứng khoán vừa có vai trò của thị trường sơ cấp: Giúp cho các doanh nghiệp, các tổ chức phát hành chứng khoán/ cổ phiếu để huy động vốn. Và vì thế giúp cho người dân có cơ hội để đầu tư và các doanh nghiệp mà họ lựa chọn. Sàn giao dịch chứng khoán vừa có vai trò của thị trường thứ cấp: Là nơi mua qua bán lại chứng khoán/ cổ phiếu đã phát hành.
Sàn giao dịch chứng khoán là sàn giao dịch cực kỳ quan trọng vì đó là nơi cuung cấp vốn dài hạn cho doanh nghiệp. cho thị trường. Hàng hóa của sàn giao dịch chứng khoán là những cổ phiếu do các doanh nghiệp tốt, ưu hạng trên sàn phát hành. Chúng ta nên ghi chú rằng: Nói một cách tổng quát, doanh nghiệp trên sàn tốt hơn doanh nghiệp trung bình của nền kinh tế. Còn tham gia giao dịch, đầu tư là những tổ chức và người dân, những nhà đầu tư cá nhân.

Vì sự quan trọng này mà Sàn chứng khoán phải tuân theo những quy định quản lý chặt chẽ, và sàn chứng khoán cũng có những luật, những quy định rõ ràng dành cho những nhà đầu tư, những tổ chức tham gia thị trường.

Qua bài 2, tôi sẽ viết tiếp nội dung này, về những luật chơi, và chức năng của Sở Chứng khoán, Ủy Ban Chứng khoán trong việc giữ luật chơi này.

Nội dung lớn như banner, sẽ có 3,4 bài:
– Sàn chứng khoán: sân chơi có luật.
– Công ty chứng khoán: người cổ vũ nhiệt tình.
– Nhà đầu tư cá nhân: tay chơi hăm hở
– Đầu tư chứng khoán: chơi trò hên xui hay tích lũy tài chính.
Hẹn gặp các bạn trong bài 2.

Thân ái
Chú Ba Tài chính – Lâm Minh Chánh


Bài viết của chuyên gia Tài chính, Tác giả Lâm Minh Chánh trên website BizUni.vn ngày 26/9/2022: https://bizuni.vn/dau-tu/bai-1-co-phieu-mon-hang-hap-dan-tren-san-chung-khoan/

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here